Anki có làm hỏng khả năng ghi nhớ và hiểu mọi thứ một cách tự nhiên của tôi không?
Trước khi vào trường y, tui từng có thể ghi nhớ và hiểu mọi thứ tương đối nhanh. Tui có thể học một thứ gì đó, hiểu nó, và giữ được nó mà không cần lặp lại liên tục. Tui thật sự thấy mình có trí nhớ tốt. Rồi tui vào trường y và bắt đầu dùng Anki. Qua nhiều năm, tui trở nên cực kỳ phụ thuộc vào nó. Điểm của tui luôn tốt, nhưng tui luôn vật lộn với hội chứng kẻ mạo danh. Tui liên tục cảm thấy mình không thật sự thông minh hay có kiến thức, mà chỉ giỏi ghi nhớ flashcard và gặp may trong các kỳ thi. Vấn đề là tui thật sự cảm thấy mình đã mất khả năng học và ghi nhớ thông tin mà không có Anki. Ví dụ: - Trong các đợt luân khoa ở bệnh viện: Một bác sĩ có thể giải thích điều gì đó trong buổi đi buồng hoặc dạy chúng tui một khái niệm lâm sàng quan trọng. Tui hiểu ngay lúc đó, nhưng vài ngày sau tui gần như không nhớ họ đã nói gì. Cứ như thể não tui không coi thông tin đó là đáng giữ lại trừ khi nó được chuyển thành một thẻ Anki. - Học sát kỳ thi: Nếu tui học một thứ gì đó vài ngày trước kỳ thi mà không có thời gian ôn lại bằng spaced repetition, tui cảm thấy chắc chắn mình sẽ quên. Trước đây tui từng giữ được thông tin dễ hơn nhiều. - Hiểu so với học thuộc: Tui cảm thấy mình đã quá tập trung vào việc chạy cho hết các lượt ôn Anki đến mức tui đang học thuộc sự kiện thay vì thật sự hiểu các khái niệm bên dưới. Đôi khi tui trả lời đúng một câu hỏi vì tui nhận ra thông tin, nhưng tui vật lộn để giải thích nó cho đàng hoàng hoặc áp dụng nó trong một bối cảnh khác. - Sương mù não (brain fog): Tui thật sự cảm thấy não mình không còn nhạy như trước. Suy nghĩ của tui chậm hơn, trí nhớ tệ hơn, và tui không thấy mình có thể hấp thụ thông tin tự nhiên như tui từng làm. Điều gây bực bội là tui muốn tận dụng tối đa các đợt luân khoa. Tui muốn lắng nghe các bác sĩ chuyên khoa, hiểu lý luận lâm sàng của họ, nhớ những gì họ dạy, và thật sự trở thành một bác sĩ đủ năng lực. Nhưng tui cảm thấy phần lớn những gì tui học được ở bệnh viện đều biến mất trừ khi tui chủ động đưa nó vào Anki. Và thực tế là tui không thể biến mọi thứ tui nghe hay học được thành flashcard. Tôi cũng tự hỏi liệu mạng xã hội có góp phần vào chuyện này không. Tui dành thời gian lướt Instagram Reels và TikTok, và đôi khi tui tự hỏi liệu tất cả nội dung ngắn đó có ảnh hưởng đến khả năng chú ý, tập trung và khả năng xử lý thông tin sâu của tui không. Hoặc có thể đây chỉ là hội chứng kẻ mạo danh? Có thể trí nhớ và khả năng hiểu của tui không thật sự suy giảm, và tui chỉ nhận thức rõ hơn về việc mình không biết bao nhiêu thứ, giờ khi đã vào trường y. Câu hỏi chính của tui là: - Có ai khác từng trải qua kiểu phụ thuộc Anki này không, khi bạn cảm thấy mình không giữ được gì nếu không có spaced repetition? - Có thể nào nhiều năm dựa nặng vào Anki đã thay đổi cách tui tiếp cận việc học, khiến tui kém hơn trong việc hiểu và ghi nhớ mọi thứ một cách tự nhiên? - Mọi người thật sự giữ thông tin từ các đợt luân khoa, buổi đi buồng và các buổi giảng thế nào mà không phải làm flashcard cho mọi thứ? - Có ai đã giảm phụ thuộc vào Anki thành công và lấy lại tự tin vào khả năng học của mình chưa? - Sương mù não và khó tập trung có thể liên quan đến việc tiêu thụ quá nhiều nội dung ngắn, kiệt sức, hay điều gì khác không? Tôi không muốn bỏ Anki vì nó thật sự đã giúp tui về mặt học tập. Tui chỉ không muốn cảm thấy toàn bộ khả năng học của mình phụ thuộc vào nó. Tôi muốn trở thành người thật sự hiểu y học, có thể tư duy lâm sàng, và nhớ được những gì mình học mà không cần nhìn lại cùng một flashcard 15 lần. Rất mong nghe từ những ai từng trải qua điều tương tự hoặc tìm được cách vượt qua. SỬA THÊM: Vấn đề này không chỉ giới hạn ở y khoa hay việc học. Tui nhận ra nó ảnh hưởng đến các mặt khác trong đời tui, như học một ngôn ngữ mới, thuộc kịch bản thuyết trình, và nhớ những sự kiện vặt vãnh hay thậm chí tỷ số các trận thể thao. Tui vật lộn để giữ thông tin, và kể cả khi tui hiểu hoặc thuộc một thứ gì đó, nó dường như không đọng lại trong trí nhớ. Khó diễn tả, nhưng đầu óc tui thường thấy mù mịt, như thể tui không thể hấp thụ, giữ lại hay nhớ lại thông tin một cách đúng đắn. Bất chấp những khó khăn đó, tui vẫn đạt điểm học tập tốt. Tuy nhiên, tui thường thấy mình quy thành tích của mình cho may mắn thay vì kiến thức hay năng lực thật, mà tui nghi là liên quan đến hội chứng kẻ mạo danh. Điều này tạo ra một sự tách rời kỳ lạ giữa thành tích học tập và cách tui nhìn nhận trí nhớ cùng khả năng hiểu của chính mình. Kể cả khi làm tốt, tui hiếm khi thấy tự tin rằng mình thật sự biết hay nhớ tài liệu.
Hỏi nhanh (6)
Dùng Anki nhiều năm có làm mất khả năng ghi nhớ tự nhiên không?
Phần lớn bình luận cho rằng không. Lập luận mạnh nhất: nếu bạn không học một chủ đề liên tục thì có dùng Anki hay không bạn vẫn quên, và người ta quên ngay cả lời bác sĩ giảng trong buổi đi buồng. Một người còn nói các bác sĩ không dùng Anki thực ra vẫn đang làm lặp lại ngắt quãng, vì mỗi lần gặp bệnh nhân họ buộc phải gợi lại kiến thức.
Sương mù não và chậm suy nghĩ khi học y là do Anki hay do đâu?
Nhiều người cho là do tải nhận thức và căng thẳng chứ không phải Anki. Có người phân tích: căng thẳng cản trở trí nhớ, sự mới lạ rất mệt cho não, và mọi thứ tệ hơn nếu bạn lấp kín các khoảng nghỉ — thời gian não sắp xếp thông tin — bằng mạng xã hội. Lời khuyên là sửa giấc ngủ, giảm tải tinh thần và căng thẳng trước khi đổ lỗi cho Anki.
Làm sao nhớ kiến thức từ luân khoa và buổi đi buồng mà không phải làm thẻ cho mọi thứ?
Một sinh viên kể học được nhiều trong luân khoa hơn cả 5 năm đại học nhờ ngừng cố thuộc mọi thứ lý thuyết mà tập trung tương tác: đọc báo cáo lâm sàng, xem kết quả xét nghiệm, khám bệnh nhân, tra những gì chưa hiểu và nhờ bác sĩ giải thích lại. Nói và giải thích lại cho người khác cũng giúp não tự hình thành kết nối. Một người khác khuyên nghe bài giảng không ghi chú rồi viết lại những gì nhớ được.
Chỉ dùng Anki làm công cụ học duy nhất có vấn đề gì?
Một sinh viên thú y nhận thấy bạn cùng lớp chỉ dựa vào Anki vật lộn nặng khi bắt đầu luân khoa, vì không có khả năng thảo luận thông tin hay nối nó với khái niệm khác; nhóm dùng Anki như một công cụ trong nhiều công cụ thì hiểu bài tốt hơn. Có người cũng lưu ý Anki giỏi giữ sự kiện nhưng hiếm khi tự tạo ra kết nối — giống học ngoại ngữ mà chỉ thuộc từ điển.
Có ai giảm được phụ thuộc vào Anki chưa?
Có, nhưng không nhiều và không dễ. Một người quay lại giấy bút vì lo ngại này. Một người học ngôn ngữ thấy Anki khiến mình xa rời tài liệu mới và đã xóa tài khoản để dấn vào đọc chuyên sâu. Ngược lại, người có khó khăn học tập nói Anki là cứu tinh vì họ vốn không giữ được thông tin trong vài phút, nên lời khuyên là đổi cách dùng chứ không phải bỏ.
Vẫn giữ Anki nhưng dùng thế nào cho đúng?
Các ý lặp lại trong thread: dùng Anki để giữ những gì đã hiểu, không phải để thay việc hiểu; giữ nó cho phần lý thuyết thuần như liều thuốc, phác đồ, từ vựng; và tự hỏi vì sao mình đang học thứ đó. Có người nói thẳng Anki và flashcard chỉ là phần bổ sung cho việc học.
Trước khi vào trường y, bạn có từng làm việc gì đòi hỏi tải nhận thức cao như trường y chưa? Tui cũng từng thấy mình thông minh hơn hồi đại học, nhưng đại học đơn giản là không năng động và đòi tự định hướng như chương trình bác sĩ. Bạn đang ở giai đoạn lâm sàng hay tiền lâm sàng? Tui thấy hiểu biết tốt nhất của tui đến từ việc gắn sự kiện vào bệnh nhân thật. Kiểu tui nhớ một bệnh nhân suy tim cụ thể, tên họ và mọi thứ, họ trông thế nào, v.v., và tui không quên nhiều về xử trí suy tim vì tui nhớ “Anh Chàng Đó”.
Lấy ví dụ bác sĩ giải thích điều gì đó trong buổi đi buồng. Thực tế là bạn sẽ quên những gì họ nói dù bạn có dùng Anki hay không. Sự thật là, nếu bạn không học chủ đề đó liên tục, bạn sẽ không giữ được nó. Các kết nối nơ-ron tạo nền tảng cho một ký ức cần được gợi lại để ký ức đó mạnh lên. Tui sẽ không lo về chuyện này. Còn câu hỏi về việc hiểu một chủ đề: đây không phải chuyện của Anki. Bạn có thể dùng Anki và vẫn hiểu, hai thứ không loại trừ nhau. Nhân tiện, các bác sĩ không dùng Anki vẫn đang làm spaced repetition. Mỗi lần họ gặp một bệnh nhân, họ buộc phải gợi lại sự kiện, nên theo một nghĩa nào đó, Anki là không thể tránh khỏi. Ai cũng đang làm Anki, kể cả khi họ không làm.
“Anki là không thể tránh khỏi. Ai cũng đang làm Anki, kể cả khi họ không làm” là một câu thật sự đẹp.
Giác ngộ nhờ trí tuệ của Anki.
Thiệt luôn. Nếu nó hiệu quả thì tốt thôi.
Tui đã học y và cũng thấy y như vậy. Thực tế là thế này: trí nhớ của bạn trước đây có lẽ không tốt như bạn tưởng, và sau khi dùng Anki bạn thấy được sự khác biệt.
Đầu chương trình y, khối lượng thông tin còn thấp hơn. Về sau bạn luôn ở kiểu rìa giới hạn của những gì có thể làm được trong việc nuốt thông tin mới. Tui đoán đó là một cách giải thích.
Có rất nhiều yếu tố liên quan đến hiệu suất nhận thức, và tui nghi Anki là thủ phạm chính. Tôi nghĩ kịch bản khả dĩ nhất là sự kết hợp giữa căng thẳng/tính mới lạ trong tình huống hiện tại của bạn (căng thẳng cản trở trí nhớ và sự mới lạ rất mệt cho não) đang gây ra sự chậm lại. Điều đó chắc chắn bị khuếch đại nếu bạn lấp mọi khoảng trống trong đời mình (khoảng “thời gian suy nghĩ lan tỏa” quý giá để não sắp xếp mọi thứ) bằng mạng xã hội. Tôi chắc chắn sẽ thử sửa giấc ngủ, tải trí óc và căng thẳng trước khi đổ lỗi cho Anki.
Tùy người (YMMV) — tui là sinh viên thú y, không phải sinh viên y, với mọi khác biệt về chương trình học mà điều đó kéo theo — nhưng tui thấy sự khác biệt rõ rệt giữa các bạn cùng lớp chỉ dựa vào Anki và những người không. Nhóm đầu vật lộn rất nặng khi bắt đầu luân khoa vì họ không có khả năng thật sự để thảo luận thông tin hay kết nối nó với các khái niệm khác. Những người dùng Anki như một công cụ học tập, chứ không phải công cụ duy nhất, hiểu bài tốt hơn nhiều.
Vậy là coi như tui tiêu rồi. Anki là cách duy nhất tui học được. Hồi trước, trước khi biết đến Anki, tui không làm tốt trong nhiều kỳ thi và không học khái niệm đến mức trôi chảy được. Bút (chì) và giấy không hiệu quả. Làm flashcard giấy cũng chẳng ích gì vì tui vẫn phải dựa vào một lịch không-FSRS đầy lỗi.
Tui không nghĩ vậy. Anki khiến bạn chủ động gợi lại mỗi ngày, nên nó phải có lợi. Hoạt động nhận thức khi làm thẻ cũng vậy. Nói thế khác nào bảo tập thể dục đã làm hỏng khả năng giữ dáng tự nhiên của bạn và bạn sợ bị phụ thuộc vào nó.
Sao Anki lại không phải một hình thức ghi nhớ tự nhiên nhỉ? Ai giải thích giúp được không? Tôi biết Anki có cấu trúc và được thiết kế để trở thành cách cực kỳ hiệu quả để bắt thông tin khi nó gần đến trạng thái biến mất, nhưng… có gì “không tự nhiên” ở những sự kiện bạn ghi nhớ bằng nó? Đúng là Anki không thể đi xa đến mức huấn luyện bạn giải quyết vấn đề, nhưng đó là kỹ năng bạn chỉ có thể phát triển bằng việc giải quyết vấn đề, đúng không? Chứ không phải bằng cách ghi nhớ “tự nhiên” (dù nghĩa là gì đi nữa). Nếu bạn muốn giỏi hơn trong việc giải quyết vấn đề y khoa, đây thật sự là chuyện ghi nhớ sao? Tui không nghĩ vậy. Đây không phải lĩnh vực Anki cạnh tranh, và có thể nói an toàn rằng các sự kiện đã thuộc chỉ giúp được một chút cho việc giải quyết vấn đề, miễn là thông tin không làm bạn tê liệt hay biến thành giáo điều (nhưng tui đoán lĩnh vực nào cũng cần thế, đúng không? Đủ thông tin cộng kỹ năng giải quyết vấn đề). Tôi còn dám nói Anki có thể cải thiện khả năng ghi nhớ mà không cần Anki của bạn, vì gợi lại có chủ đích trở thành một thói quen bạn dùng mà không cần Anki. Thôi thì tui tưởng điều đó hiển nhiên là Anki được thiết kế để bạn gợi lại thông tin ở ngoài nó, và điều đó không thể bị coi là “không tự nhiên”.
Tui không nghĩ OP muốn nói Anki không phải cách ghi nhớ tự nhiên. Nhưng có khác biệt giữa việc thuộc sự kiện và việc thật sự hiểu rồi học cách dùng những sự kiện đã thuộc đó vào bất cứ việc gì bạn muốn. Anki tuyệt vời để thuộc các mẩu thông tin, nhưng hiếm khi giúp bạn tạo các kết nối để tận dụng tốt thông tin đó. Như học một ngôn ngữ. Hầu hết mọi người sẽ không thành người nói giỏi chỉ nhờ thuộc cả một quyển từ điển.
Trích lại lời OP: muốn thành người thật sự hiểu y học, tư duy lâm sàng, nhớ được những gì mình học mà không cần nhìn lại cùng một flashcard 15 lần. Điều này rất có thể sẽ đến tự nhiên một khi bạn thật sự tiếp xúc với y học qua thực hành. Bạn sẽ thật sự thấy và trải nghiệm nhiều thứ trước đây bạn chỉ biết trên lý thuyết, và mọi thứ sẽ tự khớp vào nhau. Buông bỏ việc cố thuộc từng mẩu kiến thức lý thuyết bạn thấy hay nghe trong các đợt luân khoa, và cứ tương tác thôi. Đọc báo cáo lâm sàng, xem kết quả xét nghiệm, khám bệnh nhân, tra những gì bạn không hiểu và nhờ bác sĩ xem lại tất cả cùng bạn. Tui đã học được nhiều trong các đợt luân khoa lâm sàng hơn cả 5 năm đại học, dù hồi đại học tui có nhiều sự kiện bay quanh trong đầu hơn nhiều và luôn có điểm khá nhờ Anki. Một điều khác có thể giúp cực nhiều là chỉ cần nói về nó. Thử giải thích mọi thứ cho người khác, nói về chúng với các bạn cùng học, hoặc nếu không làm được thì để AI kiểm tra và dạy bạn về nó, tuy vậy cần thiết lập cẩn thận để tránh hiểu sai do AI ảo giác và tui rất khuyên bạn nên thật sự tương tác với người thật trước. Ban đầu bạn sẽ vật lộn và phải tra rất nhiều, nhưng bạn sẽ thấy não thật sự hình thành các kết nối giữa các mẩu kiến thức. Không phải tui nói Anki không có chỗ đứng. Nó tuyệt vời để chuẩn bị cho kỳ thi và hoàn toàn có thể giúp bạn nhớ những thứ đơn thuần là lý thuyết trong đời, như liều thuốc, phác đồ điều trị theo guideline và những thứ khác.
Tui thấy y như vậy, và đã quay lại phương pháp giấy bút chỉ vì lo ngại này.
Tình huống của tui không là gì so với bạn, nhưng gần đây tui bắt đầu thấy vậy với việc học ngôn ngữ. Tôi chưa bao giờ ngại học từ audio một cách tức thời, nhưng vì cắt câu từ tài liệu viết quá dễ, tui gần như luôn làm cách đó. Giờ mục tiêu của tui là trở thành người đọc ở mức bản ngữ, hiểu hoàn hảo cả kiểu văn hoa mỹ mà bạn sẽ không nghe thấy từ người bình thường trong hội thoại bình thường. Tui chỉ mới nhận ra rằng Anki đã khiến tui xa rời tài liệu mới khi tui còn phải làm các lượt ôn. Và thế là tui nổi đóa, xóa luôn tài khoản Anki trước khi dấn sâu hơn vào việc đọc chuyên sâu.
Nơ-ron nào cùng kích hoạt thì nối với nhau. Nếu bạn muốn cải thiện kỹ năng này, hãy nghe bài giảng y khoa mà không ghi chú, rồi sau đó nhớ lại càng nhiều càng tốt bằng cách viết ra. Sau đó để AI tạo phụ đề và đọc lại, ghi xuống những gì bạn bỏ sót.
Tui thì nghĩ Anki hiệu quả hơn với những người có khó khăn học tập, như trường hợp của tui. Bạn viết rằng trong các đợt luân khoa, bác sĩ giải thích điều gì đó, bạn hiểu ngay lúc đó nhưng vài ngày sau gần như không nhớ, như thể não không coi thông tin đó là đáng giữ lại trừ khi nó được chuyển thành một thẻ Anki. Đọc được điều này khá thú vị. Đặt tui vào vị trí ngược lại: tui vốn dĩ không giữ được thông tin trong cùng ngày hay trong vài phút sau. Tui cũng hiểu khái niệm nhưng rồi quên những gì mình vừa hiểu trong khoảng một phút. Vì thế Anki là cứu tinh của tui vì nó hoạt động đúng như một bộ não ngoài để tui dựa vào. Với bạn, bạn phải thay cách bạn dùng Anki, có lẽ cả mô hình trong đầu về việc quản lý thông tin trong não, nếu điều đó có nghĩa gì với bạn. Tui thật sự không biết vì tui không thấy giống vậy.
Hồi tui học quá nhiều thông tin một ngày — dùng Anki học tiếng Nhật, và học ở đại học — tui cũng thấy vài vấn đề với trí nhớ. Tui nhận ra mình bắt đầu quên nhiều thứ thường vẫn nhớ, như hôm qua ăn gì, v.v. Tui nghĩ lý do đơn giản là não chúng ta có giới hạn về lượng thông tin mới có thể nhận. Nên học ngành y có lẽ chiếm 100% khả năng của bạn. Điều tốt là dữ liệu này tiếp tục được xử lý trong não khi bạn nghỉ sau đó. Nên bạn có thể đi nghỉ, quay lại, và sau một thời gian khởi động, bạn sẽ thấy khả năng tổng thể của mình đã được cải thiện trong lúc đó. Vậy nên tất cả những gì bạn học bây giờ sẽ không đơn giản bị quên đi, kể cả khi bạn thấy như vậy. Cố lên và cho mình nghỉ ngơi khi có thể 👍
Bạn tự làm deck hay tải về? Các buổi học của bạn dài bao lâu? Bạn có học ngoài Anki không? Anki và flashcard là phần bổ sung cho việc học.
Không.