Anki làm tui thấy tệ về bản thân quá :(
u/Pearl_Jam_
Tui không nhớ nổi câu trả lời mình vừa đọc mấy phút trước! Mà còn chẳng phải thuật ngữ chuyên môn gì đâu. Tui thấy như mình sắp thi rớt đại học tới nơi.
Bình luận (26)
Tóm tắt lại
- Vấn đề: OP không nhớ nổi đáp án vừa đọc mấy phút trước, thấy tệ về bản thân và sợ thi rớt đại học.
- Thông điệp chính: Quên thẻ là chuyện bình thường, thậm chí là cần thiết. Thà quên khi ôn còn hơn quên trong phòng thi. Anki vốn hỏi bạn đúng lúc bạn sắp quên, nên cảm giác “mình dở” là do thiết kế, không phải do bạn kém. Quên rồi cố nhớ lại còn giúp trí nhớ bền hơn.
- Một ý phản biện đáng chú ý: Không nên theo triết lý “quên càng nhiều càng tốt”. Lặp lại ngắt quãng là để chống quên thứ đã hiểu, chứ không phải để hiểu bài lần đầu. Nếu quên ngay thứ vừa đọc, có thể vấn đề nằm ở cách học và cách làm thẻ.
- Lời khuyên cụ thể:
- Hiểu bài trước rồi mới đưa vào Anki; nối kiến thức mới với cái đã biết.
- Cải thiện thẻ: thêm phần gõ đáp án, hình ảnh, ghi chú, mẹo nhớ.
- Gặp thẻ khó thì dừng lại vài phút nghĩ kỹ, viết tay, tưởng tượng hình ảnh.
- Thẻ quên đi quên lại (leech) là dấu hiệu nên làm lại thẻ, không phải lý do tự trách.
- Học từng buổi 15–20 phút, không xong hàng chờ cũng không sao.
- Ngủ đủ, học đều đặn, nhẹ nhàng với bản thân.
- Câu chốt: “Quên là một phần của học.” Chỉ số ghi nhớ và số thẻ đã thuộc vẫn tăng, dù lúc ôn bạn có thấy mình ngu.
Ghi chú: Leech là thẻ bạn quên đi quên lại quá nhiều lần, Anki sẽ tự đánh dấu. Suspend là tạm ẩn thẻ khỏi lịch ôn. Ảo giác trôi chảy (illusion of fluency) là cảm giác mình đã hiểu, đã nhớ chỉ vì vừa đọc qua.
Thà quên vài lần khi ôn trên Anki còn hơn là quên trong phòng thi thật, đúng không?
Chuẩn. OP à, bạn phải vượt qua cái cảm giác khó chịu khi không nhớ ra thẻ, rồi dần sẽ quen. Bạn PHẢI quên một số thẻ thì thuật toán mới hiểu được trí nhớ của bạn và tự điều chỉnh cho hợp với bạn.
Cực kỳ quan trọng! Nhẹ nhàng với bản thân chút nha.
Ông này hiểu chuyện.
Nếu bạn không quên thẻ nào trên Anki thì nó đang không hoạt động đúng.
Đúng vậy. Học lặp lại là như vậy đó. Bạn gặp một thẻ, quên nó vài lần, rồi thuộc. Ai học theo cách này cũng thỉnh thoảng quên thẻ. Mất bao lâu không quan trọng, quan trọng là thẻ được học cho đàng hoàng! Cứ làm thẻ mỗi ngày, vậy là đủ.
Ừ. Nó phải ngày càng khó lên. Những thẻ bạn dở nhất mới phải là phần lớn số thẻ bạn gặp.
Nói vậy thì ít nhất cũng gây tranh cãi đó. Lặp lại ngắt quãng được thiết kế để chống quên những mẩu kiến thức bạn đã học rồi, chứ không phải để hiểu một thứ lần đầu. Ví dụ mấy nguồn của SuperMemo khá cứng rắn ở điểm "đừng bao giờ học thuộc thứ bạn không hiểu" ([nguồn](https://www.super-memory.com/articles/20rules.htm)). Có khi vừa hiệu quả hơn vừa đỡ bực hơn nếu bạn thật sự nghĩ tới cách mã hóa thông tin tốt hơn (có nguồn hay của Benjamin Keep và Bartosz Czekala về vụ này) hoặc thiết kế thẻ tốt hơn, thay vì cố nhồi thẻ vào đầu bằng sức trâu. Cá nhân tui không cho là cách của bạn *sai* hẳn, nhưng cũng không nghĩ nên theo triết lý "tỉ lệ quên trên Anki càng cao càng tốt". *Thỉnh thoảng quên* là mục tiêu hợp lý, theo tui.
Cái giúp tui cuối cùng cũng hiểu ra chuyện này là tập tạ. Hồi đó tui tập tạ ở gym, tưởng mình tập ổn lắm, cho tới một hôm thằng bạn chỉnh lại tư thế cho. Tự nhiên khó hơn RẤT nhiều, nhưng thấy kết quả gần như ngay lập tức. Phải làm đúng, nghĩa là tốn sức hơn, đều đặn và có kiểm soát, thì mới có kết quả. Tui bắt đầu nhìn Anki theo cách đó: nó sẽ không bao giờ trở nên dễ, nó vốn không được làm ra để dễ. Giống như chỉnh tư thế tập tạ, tui phải vật lộn thì mới có hiệu quả mình muốn, và nó sẽ tự điều chỉnh để lúc nào cũng giữ mình ở mức vật lộn.
Bạn chỉ làm thẻ nhận diện đơn giản thôi hả? Thử thêm phần gõ đáp án, hoặc tùy chỉnh thẻ với ghi chú, hình ảnh để dễ nhớ hơn. Nhớ ngủ đủ giấc nha, tui tin bạn sẽ làm tốt thôi :)
Ghét nhất là lúc nhớ ra cái hình trong đầu mà không nhớ nổi cái định nghĩa cần nhớ haha.
Khi gặp tình huống này thì dừng lại và nghĩ về thẻ đó vài phút. Đặt mẹo nhớ, viết tay ra đâu đó, tưởng tượng hình ảnh, suy ngẫm về nó, hoặc làm gì bạn thấy giúp đóng nó vào đầu. Vẫn không hoàn hảo đâu, và lúc nào cũng có vài thẻ bạn dở tệ, nhưng chắc chắn sẽ đỡ hơn.
Quên và phải cố gắng mới nhớ ra được thật ra lại giúp tạo liên kết mạnh hơn và trí nhớ bền hơn về lâu dài. Còn nếu bạn không nhớ nổi thứ vừa đọc mấy phút trước, thì vấn đề thật sự có thể nằm ở cách học (chiến lược mã hóa thông tin). Anki có lẽ là công cụ tốt nhất hiện có để luyện truy xuất các kiến thức dạng dữ kiện. Nhưng nó không thay được việc hiểu bài hay xây dựng khả năng vận dụng kiến thức. Anki giúp ghi nhớ, nhưng nhớ mà không hiểu thì kiến thức sẽ khá giòn và khó dùng. Phần lớn nghiên cứu về việc học cho rằng để có kiến thức bền và vận dụng được, não phải xây được các lược đồ (schema) để sắp xếp và tổ chức kiến thức cho đúng. Việc này phải làm mà không quá tải trí nhớ làm việc, vì quá tải sẽ sinh ra cảm giác ngợp. Có các chiến lược quản lý tải nhận thức như dùng "giàn giáo" kiến thức: bài giải mẫu, checklist, mẹo nhớ, v.v. Giống như bánh phụ khi tập đi xe đạp, quen rồi thì tháo ra. https://tll.mit.edu/teaching-resources/how-people-learn/worked-examples/ Để xây được các lược đồ này hiệu quả, bạn phải đánh giá kiến thức mới, nối nó với cấu trúc kiến thức sẵn có. Bạn cần nén dần kiến thức thành từng khối (chunk) để tạo nên cấu trúc đó. Cuối cùng, bạn phải quen luyện tập đúng kiểu và đúng môi trường mình sẽ bị kiểm tra. Luyện tập phải đa dạng để não không bị "học vẹt theo khuôn". Phần lớn học sinh giỏi nhất đều làm theo đúng quy trình này, dù có ý thức hay không.
Nếu không phải ai cũng vậy thì Anki đã chẳng cần tồn tại. Người ta quên liên tục, nên mới có Anki. Dù vậy, Anki không giỏi lắm trong việc *học* một thứ mới, nó giỏi giúp *nhớ* những gì bạn đã học ở chỗ khác. Còn nếu vì lý do gì đó bạn phải học từ bộ thẻ có sẵn, thì bạn phải tìm ra quy trình hợp với mình để thật sự học được từ thẻ.
Đồng cảm cực mạnh. Có thời gian mở Anki ra thấy hơn 300 thẻ cần ôn là tui sợ luôn. Cái giúp tui là chấp nhận rằng có hôm sẽ không làm hết hàng chờ, và vậy cũng không sao. Tui chuyển sang học từng buổi 15–20 phút, không xong thì đóng app mà không thấy tội lỗi. Còn tạm ẩn (suspend) mấy thẻ "leech" thay vì để chúng chồng chất thì thay đổi mọi thứ với tui. Anki phải phục vụ bạn chứ không phải ngược lại.
Tạm ẩn thẻ leech" là sao bạn giải thích được không?
Thẻ bị đánh dấu leech là tín hiệu để bạn làm lại thẻ đó, chứ không phải để bạn ngồi triết lý về nhân cách hay con người mình.
Tui không chắc, lâu rồi tui không dùng Anki thường xuyên, xin lỗi nha.
Nhớ rằng Anki theo định nghĩa là đưa thẻ ra đúng lúc tối ưu, khi bạn vừa bắt đầu quên. Nó là một buổi tập luyện, nên trải nghiệm sẽ là gặp những thứ bạn đang bắt đầu quên hoặc chưa biết. Những thứ bạn biết rồi thì đã nằm an toàn trong não, hoặc đang đợi được kiểm tra lại sau một tuần, một tháng vì bạn đã học chúng tới mức đó. Đừng quay mặt đi, hít thở và tự hào vì mình đang thật sự đối mặt với những thứ chưa biết, những thứ bạn sẽ học được vì đang dành thời gian cho chúng. Học là khó, và chỉ ngồi thấy vui vì những thứ mình đã hiểu thì dễ hơn nhiều. Một phần của thông minh là ý thức được mình còn chưa biết bao nhiêu.
Ừ, lúc ôn tui cũng thấy mình hơi ngu, nhưng chỉ số ghi nhớ trông vẫn ổn và tổng số thẻ đã thuộc cứ tăng đều ¯\\\_(ツ)\_/¯
Anki vốn được làm ra để hỏi bạn đúng lúc bạn sắp quên (nói đơn giản hóa, nhưng đại khái là vậy). Nếu lần nào cũng nhớ hết thì bạn cần gì Anki hehe.
Quên là một phần của học.
Chúc mừng. Bạn vừa phát hiện ra "ảo giác trôi chảy" (illusion of fluency). Ai cũng quên thứ vừa đọc vì lúc đọc nó chỉ nằm trong trí nhớ ngắn hạn. Đọc thụ động là không đủ, bạn phải tự kiểm tra mình, và flashcard (giấy hay app như Anki) là cách tốt nhất để giữ lại nội dung đã đọc. Tạo lịch học đều đặn và thực tế, ngủ đủ, kỷ luật, rồi số câu bạn trả lời được sẽ tăng vọt.
Là người sợ thất bại nên tui hiểu cảm giác này lắm luôn. Bạn phải tự nhồi vào đầu ý nghĩ rằng khó chịu là một phần lớn của việc trưởng thành và học hỏi. Quên thẻ thì khó chịu thật, nhưng đó là điều bạn ĐƯỢC KỲ VỌNG sẽ gặp.
Bạn thử Custom Study → Review Forgotten Cards (ôn lại thẻ đã quên) chưa? Trước mỗi buổi học tui xem lại các thẻ đỏ/đã quên trong 7 ngày qua. Phần này không làm xáo trộn lịch ôn (hoặc do tui cài vậy), dùng như công cụ học thêm cho mấy thẻ khó. Cố lên, bạn làm được mà!
Thật ra đây là điểm tốt để bắt đầu cải thiện. Lặp lại ngắt quãng là bạn của bạn trong chuyện này, chỉ cần đều đặn. Quên là chuyện tự nhiên, và bạn sẽ nhớ giỏi hơn dù ban đầu không thấy mình tiến bộ. Bạn đang cùng lúc rèn kỹ năng ghi nhớ và xây kiến thức của môn đang học.